پارچه سیلیکونی چیست و چه کاربردهایی در صنایع دارد؟
مقدمه
در صنایع مدرن که دما، فشار و شرایط کاری شدید حاکم است، استفاده از پارچههای نسوز و مقاوم در برابر حرارت اهمیت فوقالعادهای دارد. در میان آنها، پارچه سیلیکونی (Silicone Coated Fabric) یکی از پرکاربردترین و بادوامترین گزینهها بهشمار میرود.
این پارچه با ترکیب الیاف فایبرگلاس یا فایبر سرامیک و روکش سیلیکون مقاوم حرارتی تولید میشود و بهدلیل ویژگیهای منحصربهفرد مانند مقاومت حرارتی بالا، ضدچسبندگی، انعطافپذیری و مقاومت شیمیایی در صنایع متعددی از جمله نفت و گاز، پتروشیمی، خودروسازی، برق، غذا و ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد.
پارچه سیلیکونی چیست؟
پارچه سیلیکونی در واقع پارچه نسوز پایه فایبرگلاس است که روی سطح آن با رزین سیلیکون مخصوص مقاوم در برابر حرارت پوشش داده میشود.
این روکش علاوه بر افزایش مقاومت در برابر حرارت مستقیم و شعله، باعث ضد آب شدن، جلوگیری از نفوذ روغن، مقاومت مکانیکی بیشتر و عمر طولانیتر پارچه میگردد.
سیلیکون مورد استفاده معمولاً از نوع سیلیکون RTV یا HTV است که تحمل دمای بالای °C ۲۵۰ تا ۳۲۰ را دارد. به همین دلیل، این محصول برای محیطهایی با تغییرات شدید دمایی و تماس مستقیم با حرارت گزینهای ایدهآل است.
ساختار و ترکیب پارچه سیلیکونی پارچه سیلیکونی معمولاً از سه لایه اصلی تشکیل میشود:
[list=1]
[*]بافت پایه: الیاف فایبرگلاس، آرمید (مانند کولار) یا سیلیکا که اسکلت مقاوم در برابر کشش و دما را ایجاد میکنند.
[*]روکش سیلیکونی: لایهای انعطافپذیر که بر روی یک یا هر دو سطح پارچه اعمال میشود.
[*]لایه محافظ یا فویل: در برخی مدلها، برای بازتاب حرارت یا افزایش مقاومت در برابر تابش مستقیم آتش، از فویل آلومینیومی یا لایه تقویتکننده دوم استفاده میشود.
[/list]
ویژگیهای منحصربهفرد پارچه سیلیکونی
1. مقاومت حرارتی بسیار بالا
این پارچه قادر است دمایی تا ۲۶۰ درجه سانتیگراد بهصورت مداوم و پیک دمایی تا بیش از ۵۰۰ درجه سانتیگراد را برای مدت کوتاه تحمل کند. به همین دلیل در کاربردهای صنعتی مرتبط با کوره، لوله بخار و پرده حرارتی استفاده میشود.
2. انعطافپذیری و دوام مکانیکی
بر خلاف بسیاری از پارچههای نسوز خشک و شکننده، پارچه سیلیکونی انعطافپذیری عالی دارد و در برابر خم و تا و فشار مکانیکی مقاوم است.
3. مقاومت شیمیایی و ضدرطوبت
روکش سیلیکون باعث میشود که این پارچه در برابر روغن، اسیدهای ملایم، بخار آب و مواد شیمیایی مقاوم باشد. به همین علت در محیطهای شیمیایی و غذایی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
4. خاصیت دیالکتریک (عایق برق)
سیلیکون از بهترین مواد عایق الکتریکی محسوب میشود، بنابراین پارچه سیلیکونی در صنایع برق، سیمپیچ و ژنراتور اهمیت ویژهای دارد.
5. مقاومت در برابر فرسایش و تابش UV
روکش سیلیکون باعث میشود پارچه در برابر نور خورشید، رطوبت و شرایط محیطی خشن مقاومت بالایی داشته باشد.
انواع پارچههای سیلیکونی پارچههای سیلیکونی از نظر ساختار، ضخامت و نوع روکش به چند گروه اصلی تقسیم میشوند:
نوع پارچه سیلیکونی
توضیحات
کاربرد اصلیتکرو (Single Side Coated)
سیلیکون تنها روی یک سمت پارچه اعمال میشود.
مناسب برای سطح داخلی عایقها یا روکش ضد رطوبت دورو (Double Side Coated)
هر دو سمت پارچه دارای لایه سیلیکون است.
مقاومتر در برابر سایش و مناسب کاربردهای دمای بالا سیلیکونی فایبرگلاس
پرکاربردترین نوع با پایه الیاف شیشهای.
صنعت نسوز، پتروشیمی، نیروگاهها فویلدار سیلیکونی
یک لایه فویل آلومینیومی برای بازتاب حرارت دارد.
حفاظ حرارتی و پرده نسوز پارچه سیلیکون تقویتشده با آرمید یا کولار
مقاومت مکانیکی و کششی بالا.
برای جداره محافظ کورهها، داکت و توربین
کاربردهای پارچه سیلیکونی در صنایع مختلف
1. صنعت نفت، گاز و پتروشیمی
[list]
[*]عایقکاری لولهها و اتصالات داغ
[*]تولید پردههای مقاوم حرارتی در اطراف مشعل
[*]ساخت کاورهای ضدحرارت برای جلوگیری از سوختگی تجهیزات
[*]پوشش مخازن و داکتهای حرارتی
[/list]
2. صنایع خودروسازی و حملونقل
[list]
[*]لایه عایق در شیلنگها و لولههای اگزوز
[*]عایق درب موتور و بخشهای نزدیک به منبع حرارت
[*]تولید کاور ضدجرقه و ضدحرارت کابلها
[/list]
3. صنایع غذایی و دارویی
[list]
[*]روکش سطوح در تماس با بخار و حرارت
[*]کانواس و تسمههای نسوز در خطوط تولید
[*]عایقهای بهداشتی بهدلیل ضدچسبندگی و غیرسمی بودن سیلیکون
[/list]
4. صنایع برق و الکترونیک
[list]
[*]روکش کابلهای مقاوم در برابر حرارت
[*]عایق ترانس و کمپرسورهای صنعتی
[*]پدهای عایق در مدارهای قدرت
[/list]
5. صنعت ساختمان و عمرانی
[list]
[*]پردههای ضدحریق و دودگیر
[*]منسوجات نسوز برای محافظت از سازههای فلزی
[*]پوشش سقفها و دیوارهای نزدیک به کوره یا دودکش
[/list]
6. صنایع هوایی و ریلی
[list]
[*]ساخت پردههای حرارتی سبک وزن
[*]محافظ مدارهای حساس در برابر گرما
[*]روکش تجهیزات الکتریکی در دماهای بالا
[/list]
مزایای استفاده از پارچه سیلیکونی نسبت به سایر پارچههای نسوز
ویژگی
پارچه سیلیکونی
پارچه فایبرگلاس ساده
پارچه آزبستی (قدیمی)مقاومت حرارتی
بسیار بالا (تا ۵۰۰°C)
بالا
بالا ولی خطرناک
انعطافپذیری
عالی
متوسط
ضعیف
ضد چسبندگی و ضد آب
بله
خیر
خیر
مقاومت شیمیایی
بسیار خوب
متوسط
ضعیف
سلامت و ایمنی
بدون آزبست و غیرسمی
بیخطر
سرطانزا
نتیجه مقایسه نشان میدهد که پارچه سیلیکونی جایگزینی کاملاً ایمن و مؤثر برای مواد سنتی حاوی آزبست و الیاف خطرناک است.
نکات مهم در انتخاب پارچه سیلیکونی مناسب
[list=1]
[*]دامنه حرارتی محیط کاری
هرچه دمای کاری بالاتر باشد، باید از پارچههای دورو یا با روکش ضخیمتر استفاده شود.
[*]نوع تماس با شعله یا حرارت غیرمستقیم
برای محافظت طولانیمدت در برابر شعله مستقیم، فویلدار یا تقویتشده انتخاب کنید.
[*]ضخامت و وزن پارچه
ضخامتهای ۰.۳ تا ۱.۵ میلیمتر رایج است؛ ضخیمترها برای پرده و کاور، نازکترها برای روکش و عایق بهکار میروند.
[*]محیط شیمیایی یا مرطوب
در محیطهای مرطوب یا دارای بخار اسیدی، روکش سیلیکونی کیفیت عایقی خود را بهتر حفظ میکند.
[*]کاربرد بهداشتی یا صنعتی
برای صنایع غذایی و دارویی، از نمونههای سیلیکون گرید خوراکی یا بدون رنگ استفاده میشود.
[/list]
جمعبندی پارچه سیلیکونی یکی از کارآمدترین و متنوعترین عایقهای نسوز در جهان است. این محصول با ترکیب مقاومت حرارتی بالا، انعطافپذیری، مقاومت شیمیایی و عایق الکتریکی عالی، جایگاهی ویژه در صنایع مختلف پیدا کرده است.
استفاده از این پارچه نهتنها موجب افزایش عمر تجهیزات و کاهش خطر آتشسوزی میشود، بلکه به دلیل ایمنی و بهداشتی بودن سیلیکون، در صنایعی که حساسیت زیستمحیطی دارند نیز گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
از کاور حرارتی و پرده ضد آتش گرفته تا عایق لوله، تسمه و گسکت نسوز — پارچه سیلیکونی راهحلی مطمئن برای حفاظت در برابر حرارت و شعله است.
با توجه به کاربردهای ذکرشده، چرا هارددیسکها (HDD) هنوز در محیطهایی مانند آرشیوهای بلندمدت و دیتاسنترهای کمهزینه استفاده میشوند، در حالی که SSDها بسیار سریعتر هستند؟
چرا معرفی مدل IBM 350 Disk File در سال 1956 یک «گام بزرگ فناوری» در زمینه ذخیرهسازی دادهها بهحساب میآمد، با وجود اینکه ظرفیت آن تنها 3.75 مگابایت بود؟
![[تصویر: Silicone-coated-fabric2.webp]](https://tg-sanat.com/wp-content/uploads/2025/05/Silicone-coated-fabric2.webp)
![[تصویر: silicone-fabric.webp]](https://nspnasooz.com/wp-content/uploads/2025/10/silicone-fabric.webp)
