[font=IRANSans-web, Tahoma]بعد از انیمیشن دلبر که جایزه اسکار سال 2013 رو برد، این دومین انیمیشن مهم دیزنی توی سالهای اخیر هست که قهرمان اون یک دختره. موانا دختر رئیس یک قبیله توی یکی از جزایر مرجانی اقیانوس هست. البته خیلی زمان و مکان داستان مشخص نیست اما احتمالن جایی وسط اقیانوس آرام ، شاید هم جزایر هاوایی .[/font]

[font=IRANSans-web, Tahoma]اون که دختر ماجراجو و نترسی هست شیفته داستانهای مادربزگش میشه. مادربزرگ برای اون و بقیه بچه ها افسانه ای از یک مرد شجاع و نیمه انسان، نیمه خدا میگه. مائووی قلبِ خدایِ دریا، ته فیتی رو دزدید تا اون رو به انسانها برسونه. ولی خوب، موجودات شروری هم وجود داشتن و به دنبال قلب جادویی بودن. در جنگی که بین مائووی و ته کا اتفاق افتاد اون قلب و قلاب ماهیگیری جادویی اش رو جایی وسط دریا گم کرد. مادربزگ برای بچه ها گفت که حالا هزاران سال هست قلب، جایی خارج از صخره های جزیره گم شده و یک روز بالاخره یک نفر میره و اون رو پیدا میکنه. ولی پدر موانا با هر دلیلی برای دورتر رفتن از صخره های جزیره شون مخالف هست. حتی اگه دلیل این سفر پیدا کردن ماهی و غذا برای قبیله شون باشه.[/font]

[font=IRANSans, tahoma]استودیوهای بزرگ فیلم‌سازی همیشه برای اکران جهانی آثارشان، حساب ویژه‌ای روی بازار آسیای شرقی به‌خصوص کشور چین باز می‌کنند و گاهی هم برای جذب بیشتر مخاطب، حال و هوای ساخته‌هایشان را به فضای این منطقه می‌برند. از ساخت فیلم‌هایی که بخشی از لوکیشن یا تمام اتفاقات آن‌ها در چین است تا استفاده از ایده‌هایی که به داستان‌های تاریخی و اساطیری چین برمی‌گردد و ارجاعات زیادی به فرهنگ و رسوم پرجمعیت‌ترین کشور دنیا دارند. ضمن اینکه خود چینی‌ها هم با حدود ۷۰ هزار سالن سینما، که بیش‌از دو برابر آمار چهار سال پیش است، حالا دیگر نگاه ویژه‌تری به این صنعت دارند و کم‌کم تولیدات سینمایی داخلی‌شان را با سیاست‌های حمایتی و تقویت سطح کیفی به بخش اصلی فروش سینماهایشان تبدیل کرده‌اند، به‌طوری‌که از بین ده فیلم پرفروش سال ۲۰۱۹ چین فقط دو فیلم هالیووودی به‌چشم می‌خورد.[/font]

[font=IRANSans, tahoma]اما دراین‌بین (همانند باقی کشورهای غیرهالیوودی) توجه به حیطه‌ی انیمیشن هم جدی‌تر از همیشه دنبال می‌شود و حالا حضور موفق انیمیشن NeZha (نژا/نی‌جا) محصول سال ۲۰۱۹ در گیشه و بازخوردهای مثبت مخاطب‌ها نسبت به آن بیشتر به‌چشم می‌آید. انیمیشن نژا در مهم‌ترین دستاوردش توانست با فروش داخلی ۷۲۳ میلیون دلاری خود لقب پرفروش‌ترین انیمیشن سینماهای چین را از زوتوپیا (با ۲۳۶ میلیون دلار) بگیرد و در بین پرفروش‌ترین فیلم‌های اکران شده در تاریخ سینماهای چین هم به مقام دوم برسد. همچنین لقب پرفروش‌ترین انیمیشن در سینماهای یک بازار خاص را از شگفت انگیزان 2 (که در امریکای شمالی ۶۰۸ میلیون دلار فروخته است) بگیرد و درنهایت با جمع اکران جهانی و رسیدن به رقم ۷۲۹ میلیون دلار به‌عنوان پرفروش‌ترین انیمیشن غیرامریکایی حال حاضر شناخته شود. با مرور این آمارها متوجه می‌شویم انیمیشن NeZha در رسیدن به اصلی‌ترین هدفش یعنی جذب مخاطب گیشه کاملا موفق بوده است. اما اینکه غیر از برخورداری از بازار بومی از چه راهی و با چه کیفیتی این دستاورد رقم خورده، سوالی است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.[/font]

[font=IRANSans, tahoma][/font]

اما هیچ می‌دانید كه از همین كارتون‌ها می‌توانید برای تربیت فرزندان استفاده كنید؟ تا به حال عبارت «كارتون‌درمانی» به گوش‌تان خورده؟! كه اگر نخورده باشد هم تعجبی ندارد چون كارشناسان معتقدند كار چندانی در این زمینه در كشور ما انجام نشده است. اما خوب است بدانید در بسیاری از كشورهای دنیا، متخصصان دست به دامان شخصیت‌های كارتونی می‌شوند تا مسائل مختلف و مفاهیم متفاوت را به كودكان بیاموزند.

مثلا همین انیمیشن «پاندای كونگ‌فوكار» كه تا امروز سه فیلم بلند و سریالی ۸۰ قسمتی از آن ساخته شده در انتقال مفاهیم بی‌شماری به كودكان موثر است. در این مطلب قصد داریم از دریچه چشم یك كارشناس به این انیمیشن نگاه كنیم و ببینیم تماشای این كارتون، چه پیامدهایی برای فرزندان ما در پی دارد. پس صحبت‌های قادری، مشاور خانواده را از دست ندهید و با ما همراه باشید. در پایان  این مطلب هم یک راهمای جمع و جور داریم برای انتخاب انیمیشن مناسب فرزندتان (یا خودتان!) براساس ویژگی های شخصیتی و نیازهای روان شناسی.

قهرمان آنها، قهرمان ما هم هست؟!

در این كارتون سعی شده یك‌سری باورهای اجتماعی كه از نظر فرهنگی، فردی یا جامعه‌شناسی مورد نیاز است به بچه‌ها داده شود كه شاید بعضی از این باورها با جامعه ما همخوانی نداشته و به همین خاطر مورد انتقاد بسیاری قرار گرفته باشد. اما از طرفی هم نباید فراموش كنیم بچه‌ها زیاد كارتون می‌بینند، با قهرمان قصه‌های‌شان ارتباط برقرار می‌كنند و آنها را دوست دارند. كارتون‌ها می‌توانند یكی از بهترین وسایل آموزشی برای بچه‌ها باشند و ما باید غیر از مدرسه و كتاب و درس، انباری پر از وسایل كمك آموزشی داشته باشیم كه كارتون یكی از آنهاست.

این موضوع در كشور ما كم‌رنگ است و به نظر من هنوز نتوانسته‌ایم باورهای مذهبی و اجتماعی‌مان را درست و حسابی به بچه‌ها نشان بدهیم.  در این انیمیشن، قهرمان داستان در ارتباط با فرهنگ و جامعه خودشان- چین باستان- انتخاب شده است. با توجه به اینكه بچه‌ها روحیه همذات‌پنداری دارند، وقتی شخصیت‌های قصه را با فرهنگ و تاریخ جامعه پیوند می‌زنیم، اثرگذاری اتفاقات آن داستان و شخصیت قهرمانش بر كودك بیشتر می‌شود و همین موضوع، هرچند برای ما خوشایند نباشد اما برای آن جامعه یك اتفاق مثبت است!

مثبت‌ها بیشتر از منفی‌ها

جدا از بحث مثبت و منفی بودن انیمیشنی مثل «پاندای كونگ‌فوكار» باید توجه كنیم كه بچه‌ها به هر حال این كارتون‌ها را می‌بینند و توصیه اكید ما به والدین این است كه حداقل یك‌بار، همراه فرزندشان، هر كارتونی را تماشا كنند تا از سلامت و زیبایی آنها مطمئن شوند. بچه‌ها یك كارتون را چندین و چندبار می‌بینند و ما به عنوان پدر و مادرشان، فقط وظیفه تهیه این كارتون‌ها را نداریم، باید سعی كنیم حداقل یك‌بار همراه آنها كارتون را تماشا كنیم تا نقاط مثبت را برایش پررنگ سازیم.

اتفاقا در همین انیمیشن می‌بینیم كه در كنار «پو» هم شخصیت‌های جورواجوری حضور دارند اما پو در عین حال كه سعی می‌كند «خودِ» خودش را حفظ كند (می‌بینیم كه تا آخرین سری همان شوخ‌طبعی، مهربانی و سادگی را كه در قسمت اول دیده‌ایم، همچنان دارد) تلاش می‌كند از آدم‌های دور و برش هم نقاط مثبت‌شان را بگیرد. مسلما این كارتون برای فرهنگ ما ساخته نشده، پس نباید انتظار داشته باشیم همه ارزش‌های ما را به فرزندمان منتقل كند اما برای مخاطبش كه یك كودك است، نکات مثبت‌ زیادی دارد. یادمان باشد فرزند ما با مخاطب اصلی این فیلم‌ها یك وجه اشتراك بزرگ دارد؛ اینکه هر دو كودك هستند!

تپل ورزشكار!

این کارتون نكته مثبت دیگری كه برای بچه‌ها دارد این است كه پو خوابش را هم نمی‌دیده كه قهرمان شود اما وقتی این اتفاق بسیار مهم می‌افتد، او همچنان سادگی، مهربانی و شوخ‌طبعی‌اش را حفظ می‌كند و این نكته برای بچه‌ها بسیار آموزنده است.

«ناامید نباشید، شما هر ویژگی كه داشته باشید، می‌توانید در همان، خاص باشید»  که این یكی دیگر از پیام‌های این انیمیشن است. باوجود اینكه پو، تپل و تنبل است اما قهرمان كونگ‌فو می‌شود! حتی با وجودی كه استاد شیفو نسبت به یادگیری پو امیدوار نیست، او با كمك دوستانش موفق و قهرمان می‌شود.

در حقیقت والدین باید به این نكته توجه كنند كه دنیا در حال حركت به این سمت است كه علاوه بر ارزیابی محور هوش، استعدادها و زندگی بچه‌ها را بشناسند؛ یعنی بیشتر از آنكه بر «هوش» تاكید داشته باشیم، باید بر استعداد تاكید كنیم. در این كارتون از میان استعدادهای هشت­گانه كه شامل استعداد درون‌فردی (خودم را چطور می‌بینم)، استعداد بین‌فردی (در ارتباط با دیگران چطور هستم)، استعداد جنبشی، استعداد موسیقی، استعداد كلامی، استعداد ریاضی و. . . است به سه استعداد درون‌فردی، بین‌فردی (مصادیق هوش هیجانی) و جنبشی تاكید دارد كه بچه‌ها با این سه استعداد بسیار درگیر هستند.

درواقع همین هوش هیجانی (EQ) است كه مسوول ۷۰ تا ۹۰ درصد موفقیت افراد بزرگ و نامدار است؛ نه هوش (IQ)! هوش هیجانی یعنی استعدادی كه من ایجاد می‌كنم و فقط فاكتور هوش در آن دخیل نیست.

شیفو:  نمونه یك والد سختگیر

این كارتون با اینكه جنبه طنز هم دارد و شخصیت‌هایش حیوانات هستند اما نمودی از دنیای واقعی است؛ استاد شیفو و بقیه اساتیدی كه در فیلم هستند، نمادی از والدین هستند. یكی از اساسی‌ترین وظایف والدین در ارتباط با چیستی، چگونگی كشف و رشد استعداد و خلاقیت بچه‌هاست كه این موضوع، در این كارتون مسیر بسیار خوبی را طی می‌كند. اوایل فیلم والدین (اساتید) امیدی ندارند، بعد كارهایی برای كمك به او انجام می‌دهند.

استاد شیفو بسیار مقرراتی است و همیشه نسبت به پو ناامید؛ درست نمونه یك والد سختگیر است. مدام می‌گوید: «نمی‌تونه! نمی‌شه!»  او چارچوبی در ذهن خود دارد، بسیار خشك است و بسیار منظم؛ حتی تا آخر داستان نسبت به شوخی‌های پو بی‌توجه است! اما این خشكی باید بشكند! و همان‌طور كه می‌بینیم، استاد شیفو به توصیه «اوگ‌وی» و با كمك دوستان پو، او را باور کرده و كمك می‌كند این استعداد در او هم شكوفا شود و او به یك قهرمان تبدیل شود. همان‌طور كه شیفو به «اوگ‌وی» می‌گوید: « ولی یه هلو نمی‌تونه تایلانگ رو شكست بده»، اوگ‌وی می‌گوید: «شاید بتونه؛ اگه هدایتش كنی، تغذیه‌اش كنی و باورش داشته باشی؛ تو فقط به باور نیاز داری. بهم قول بده شیفو، قول بده باور كنی.»